Podiatrik ayaq müayinəsi

Uşaqlar: tez yorulma, qucağa istəmə, az gəzib oturmaq istəmə; tez-tez yıxılma və burxulma; ayağın içə basması; ayaqqabının bir tərəfdən yeyilməsi; X-vari və ya O-vari ayaqlar; axşamlar ayaq ağrısı; duruşda asimmetriya.

Böyüklər: ayaqda, dabanda, baldırda gün sonu ağrı və ağırlıq; uzun müddət ayaq üstə işləyənlərdə yorğunluq; ayaqqabının qeyri-bərabər yeyilməsi; diz və ya bel ağrısında ayaq mexanikasının yoxlanılması; idmançılarda yüklə bağlı şikayətlər.

1. Anamnez. Şikayətin yeri və başlama vaxtı, tez yorulma, yıxılma, burxulmalar; uşağın inkişafı, keçirilmiş travmalar, əvvəlki müalicələr və istifadə olunan içliklər soruşulur.
2. Ayağa baxış. Ayaq dayanarkən, ayaq ucunda qalxarkən və oturarkən yoxlanılır. Ayaq ucunda tağın görünməsi elastik və sərt yastıpəncəliyi ayırmağa kömək edir. Dabanın oxuna, tağlara və ayaqqabının yeyilmə izlərinə baxılır.
3. FootBalance analizi. Ortoped-texnik yastıpəncəliyin dərəcəsini, deformasiyanın növünü (valgus, varus və s.) və basınc paylanmasını ölçür. FootBalance ilə ayaq analizi
4. Yerişin müşahidəsi. Dabanın yerə toxunması, pəncənin içə və ya çölə yönəlməsi, dizlərin istiqaməti, addımların simmetriyası və tarazlıq qiymətləndirilir. Bəzi uşaqlarda deformasiya yeriyərkən artır, ona görə ayaq həm dayanarkən, həm hərəkətdə yoxlanılır.
5. Bütöv bədən. Dizlər (X-vari, O-vari, arxaya açılma), çanaq (hündürlük fərqi), ayaqların uzunluğu, döş qəfəsi və onurğa (çiyinlər, kürək sümükləri, bel xətti, önə əyilmə testi) yoxlanılır.
6. Nəticə və plan. Tapıntılar valideynə və ya pasiyentə izah olunur, növbəti addımlar razılaşdırılır.

• müdaxiləyə ehtiyac yoxdur, yaşa uyğun normal vəziyyətdir — yalnız müşahidə;
• ev məşqləri və gündəlik vərdişlərə (oturuş, ayaqqabı seçimi) dair tövsiyələr;
• fərdi supinator (növü və korreksiya nöqtələri müayinə əsasında seçilir);
• ortez (məsələn, SMO, AFO, fərdi dizlik);
• MBT kursu — duruş və onurğa deformasiyalarında;
• skolioz şübhəsində rentgen müayinəsi və ortopedin rəyi;
• uşağın sümük-əzələ inkişafı qiymətləndirilərkən D vitamininin həkim nəzarəti ilə yoxlanılması;
• digər mütəxəssislərə (ortoped-travmatoloq, nevroloq, pediatr) yönləndirmə.

• Əvvəlki rentgen, USM və həkim rəylərini gətirin.
• Uşağın gündəlik geyindiyi, yeyilmiş ayaqqabısını gətirin.
• Əvvəl istifadə olunan supinator və ya içlik varsa, onu da götürün.
• Duruşu yoxlamaq üçün uşağa rahat, asan çıxarılan geyim geyindirin.
• Qəbula ən azı bir gün əvvəl yazılın. Gələ bilməyəcəksinizsə, xəbər verin.

Kiçik uşaqlar ilk gəlişdə narahat ola bilər. Mərkəzin paylaşımlarında görünür ki, müayinə tələsmədən, oyun formasında aparılır. Əvvəl ağlayan uşaqlar çox vaxt sonra aparatdan düşmək istəmir.

Uşağın ayağı böyüdükcə dəyişir: ölçüsü, addımı və yerişi formalaşmağa davam edir. Bu gün normal görünən ayaqda bir neçə aydan sonra yük fərqli paylana bilər. Təkrar müayinə ayağın inkişafını izləməyə, yeni yaranan problemi erkən görməyə və lazım olduqda təyinatı vaxtında dəyişməyə imkan verir.